تومور گلیوم چیست؟ انواع و روش های درمانی آن

فهرست مطالب
گلیوم

گلیوم‌ها تومورهای مغزی هستند که از سلول‌های گِلیال شروع می‌شوند. سلول‌های گلیال، سلول­های پشتیبانی‌کننده مغز و نخاع هستند. «گلیوم ها» انواع مختلفی دارند. شایع‌ترین نوع تومور گلیوم «آستروسیتوم» نام دارد. در این صفحه از ایران سرطان، با انواع مختلف تومور گلیوم آشنا خواهیم شد.

تومور گلیوم

گلیوما چیست؟

تومور‌های گلیال که گلیوما نیز نامیده می‌شوند، تومور‌هایی هستند که در سیستم عصبی مرکزی مغز قرار دارند. تومور‌های گلیال می‌توانند به صورت خوش خیم یا بدخیم ایجاد شوند. علائم آن مشابه سایر تومور‌های مغزی است. بسته به منطقه‌ای که تومور گلیوم در آن قرار دارد ممکن است تفاوت‌هایی در علائم وجود داشته باشد. اگر تومور‌های گلیال درمان نشوند، ممکن است تغییراتی در شخصیت رخ دهد. رادیوتراپی، شیمی درمانی یا جراحی را می‌توان در درمان بیماری به کار برد.

چه چیزی باعث تومور گلیوم می‌شود؟

به طور کامل مشخص نیست که منبع این تومور‌ها چیست. با این حال، برخی از مطالعات نشان داده‌اند که بیماری‌های ارثی مانند سل، نوروفیبروماتوز یا اسکلروز بر تشکیل تومور تأثیر می‌گذارد. علاوه بر این، قرار گرفتن در معرض تشعشعات بیش از حد، میدان‌های الکترومغناطیسی، مواد شیمیایی و عفونت‌های ویروسی تصور می‌شود که خطر ابتلا به تومور‌های گلیال را افزایش می‌دهد. هیچ روشی برای جلوگیری از تشکیل تومور‌های گلیال که در هر سنی قابل مشاهده است وجود ندارد.

علائم تومور گلیوم

علائم تومور گلیوم ممکن است بسته به محل تومور در مغز یا اندازه آن متفاوت باشد. علائم تومور گلیال را می‌توان به شرح زیر فهرست کرد:

  • سردرد بسیار شدید و دائماً تکرار شونده‌ای که قبلاً هرگز آن را احساس نکرده‌اید.
  •  اختلال بینایی، تاری دید و دوبینی بسته به ناحیه تحت تأثیر تومور
  • تهوع و استفراغ
  • تشنج به شکل تشنج صرع
  • سرگیجه، مشکلات در راه رفتن و حفظ تعادل
  • تغییرات در رفتار، اختلالات شخصیت و از دست دادن حافظه
  • اختلال در مهارت‌های حرکتی

چگونه تومور‌های گلیوم تشخیص داده می‌شوند؟

بیمارانی که برخی از علائم تومور گلیال ذکر شده را تجربه می‌کنند باید در اسرع وقت به متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب مراجعه کرده و درمان را شروع کنند. با معاینه عصبی انجام شده توسط متخصص، تعادل، بینایی، شنوایی، هماهنگی و کنترل رفلکس بیمار بررسی می‌شود. پس از معاینه، ام ار ای  (MRI) که یکی از مؤثرترین ابزار‌های تشخیصی تومور‌های مغزی است، درخواست می‌شود. پس از آن سیتی اسکن (CT) انجام می‌شود و معاینات دقیق در مورد محل تومور، اندازه، نوع و خوش خیم یا بدخیم بودن تومور انجام می‌شود. برای تشخیص قطعی پس از تصویربرداری می‌توان نمونه‌برداری از مغز گرفت و در نتیجه بررسی‌های پاتولوژیک ساختار تومور را مشخص کرد.

مراحل تومور گلیوما مغز

بنابراین، تومور گلیوم مغز چیست و درجات بیماری چیست؟ گلیوما مغز بر اساس درجه بدخیمی طبقه‌بندی می‌شود:

  • درجه 1 – بدون علامت.
  • درجه 2 – علامت اصلی در این مورد، آتیپی سلولی است.
  • 3 درجه – 2 علامت از سه به جز نکروز.
  • علائم درجه 4 – 3-4 وجود دارد، اما نکروز اجباری است.

معمولاً گلیوما‌های مغز منفرد هستند و اغلب در ماده سفید یا خاکستری نخاع و مغز قرار دارند. گاهی اوقات نئوپلاسم‌های ساقه مغز بسیار نزدیک به کانال مرکزی و دیواره بطن‌ها قرار دارند. به ندرت، نئوپلاسم در اعصاب محیطی رخ می‌دهد. اندازه تومور می‌تواند متفاوت باشد، همه چیز برای هر مورد خاص فردی است و می‌تواند از اندازه یک دانه کوچک تا یک سیب بزرگ متفاوت باشد.

تومور معمولاً به شکل یک توپ است و فقط گاهی اوقات می‌تواند مانند دوک باشد. نئوپلاسم برای سال‌ها به سرعت رشد نمی‌کند، اما متاستاز نمی‌دهد. اغلب مواردی وجود دارد که تومور گلیوما می‌تواند دور از مغز رشد کند، در چنین شرایطی بیماری به ویژه نیاز به تشخیص و درمان با کیفیت دارد.

انواع تومور گلیوم مغز

۳ نوع سلول گلیال وجود دارد:

  • آستروسیت – به تومورهایی که از این سلول­‌ها شروع می‌­شوند «آستروسیتوم» یا «گلیوبلاستوم» گفته می­‌شود.
  • الیگودندروسیت – به تومورهایی که از این سلول­ها شروع می­‌شوند «الیگودندروگلیوم» گفته می­‌شود.
  • سلول­های اپاندیمال – به تومورهایی که از این سلول­ها شروع می‌­شوند «اپاندیموم» گفته می‌­شود.

آستروسیتوم و گلیوبلاستوم مولتی‌فرم (GBM)

«آستروسیتوم‌­ها» شایع­‌ترین نوع گلیوم در بزرگسالان و کودکان است.

«آستروسیتوم­‌ها» ممکن است درجه پایین (رشد کند) یا درجه بالا (رشد سریع) باشند. آستروسیتوم درجه پایین (درجه ۱ و درجه ۲) در کودکان و جوانان شایع‌­تر است. تومورهای درجه بالا (درجه ۳ و درجه ۴) در بزرگسالان شایع‌­تر است.

به آستروسیتوم درجه ۴ گلیوبلاستوم مولتی­‌فرم (GBM) نیز گفته می­‌شود.

در مورد آستروسیتوم و گلیوبلاستوم مولتی‌فرم (GBM) بیشتر بدانید.

در مورد آستروسیتوم کودکان بیشتر بدانید.

تومور مغزی گلیوم

الیگودندروگلیوم

«الیگودندروگلیوم» نوعی تومور مغزی است. این تومورها در بزرگسالان شایع‌­تر هستند، اما در کودکان خردسال نیز ممکن است شروع شوند.

اپاندیموم

«اپاندیموم‌­ها» تومورهای نادری هستند. این تومورها می‌­توانند از هر قسمت از مغز یا نخاع شروع شوند. «اپاندیموم» در کودکان و جوانان شایع­تر است، اما ممکن است در افراد مسن نیز بروز کند. اپاندیموم در افراد مسن در قسمت تحتانی نخاع شروع می­‌شود.

گلیوم ساقه مغز

ایجاد گلیوم در «ساقه مغز» بسیار نادر است. «ساقه مغز» تحتانی­‌ترین قسمت مغز است که با نخاع در ارتباط است. ساقه مغز عملکردهایی از بدن را کنترل می­‌کند که معمولا به آنها فکر نمی­‌کنیم، مانند تنفس.

شیوع گلیوم ساقه مغز در کودکان بیشتر از بزرگسالان است. این تومورها در برخی کودکان به سرعت رشد می­‌کنند و به دیگر قسمت‌های مغز پخش می­‌شوند. به گلیوم ساقه مغز در کودکان، «گلیوم ذاتی منتشر در پل مغزی» نیز گفته می‌شود.

معمولا برای درمان گلیوم ساقه مغز باید جراحی انجام شود تا بخشی از تومور برداشته شود. پس از جراحی ممکن است بیمار تحت پرتو درمانی و شیمی­‌درمانی، یا فقط شیمی‌درمانی قرار گیرد.

در مورد رادیوتراپی و شیمی درمانی تومور مغزی بیشتر بدانید.

 درمان تومور گلیوم مغز

باید یک تشخیص کامل انجام شود و سپس درمان مؤثر پیچیده تجویز شود. برداشتن نئوپلاسم برای متخصصان کار آسانی نیست، بنابراین انتخاب روش‌های درمانی مناسب به صورت جداگانه برای هر مورد پزشکی بسیار مهم است. فرآیند مبارزه با تومور، استفاده از فناوری‌های نوآورانه را در طی عملیات جراحی مغز و اعصاب ساده می‌کند، مانند:

  • اسکن‌ام آر آی
  • میکروسرجری
  • نقشه‌برداری حین عمل

اما تاکنون درمان گلیوم مغز با کمک جراحی روش اصلی است. موارد منع جراحی عبارتند از:

  • وضعیت ناپایدار بیمار
  • وجود تومور‌های سرطانی دیگر
  • گسترش نئوپلاسم در هر دو نیمکره
  • موضع‌گیری غیرقابل عمل

البته نکته دیگر این است که عمدتاً درمان ترکیبی توسط تیم درمان ارائه می‌شود، بنابراین اغلب در انکولوژی مدرن از روش‌های غیر جراحی استفاده می‌شود. درمان‌های گلیوما، مانند شیمی درمانی، هم زمانی که تومور غیرقابل عمل است و هم به عنوان یک درمان قبل یا بعد از جراحی استفاده می‌شود.

باید گفت که پرتودرمانی و شیمی درمانی نمی‌توانند جایگزین جراحی شوند، زیرا در مرکز گلیوم مغزی اغلب ناحیه‌ای وجود دارد که در معرض اشعه و شیمی درمانی ضعیف است. تشخیص اینکه چه درمانی برای یک بیمار مناسب است باید توسط پزشک مخصص تایید شود.

 پرتودرمانی تومور گلیوم

شیمی درمانی و پرتودرمانی دو روش موثر برای درمان سرطان هستند که با شروع به موقع و در دوزهای مناسب به دستیابی به نتایج خوب کمک می کنند. شیمی درمانی معمولاً بلافاصله پس از جراحی و پرتودرمانی پس از شیمی درمانی انجام می شود. توموتراپی یک روش نوآورانه در مبارزه با سرطان در نظر گرفته می شود – تکنیکی که دقت بالا و ایمنی درمان را با هم ترکیب می کند.

این روش درمان سرطان آخرین اشکال تعدیل شدت دوز، و همچنین روش های پیشرفته برنامه ریزی پرتو، دقت CT را ترکیب می کند. سیستم توموتراپی مبتنی بر آخرین فن آوری ها در زمینه رادیوتراپی است که اجازه می دهد:

  1. یک مدل سه بعدی از تومور بسازید و فرآیند تابش را شبیه سازی کنید.
  2. برای شناسایی مرزهای واضح نئوپلاسم، که به جلوگیری از تابش اندام ها و بافت های مجاور کمک می کند.
  3. تومورهایی را که در مکان‌های صعب العبور قرار دارند و قابل درمان جراحی نیستند، تحت تأثیر قرار می‌دهند.

کنار آمدن با تومور گلیوم

کنار آمدن با تشخیص تومور مغزی هم در عمل و هم از نظر عاطفی بسیار دشوار است. به ویژه اگر فرد به یک تومور نادر مبتلا شود شرایط سخت‌تر می­‌شود. کسب اطلاعات کافی در مورد نوع تومور، و روش درمان آن می‌تواند روند کنار آمدن با تومور را آسان‌تر کند.

در مورد کنار آمدن با تومور مغزی بیشتر بخوانید.

منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *