تومور مغزی کودکان چه انواعی دارد؟

فهرست مطالب

تومور مغزی کودکان

تومور مغزی کودکان انواع مختلف دارد. این تومورها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: اولیه و ثانویه.

  • به تومورهایی که از مغز شروع می­‌شوند «تومورهای مغزی اولیه» گفته می­‌شود. تومورها می‌­توانند در هر قسمتی از مغز یا طناب نخاعی شروع شوند. در این صفحه با شایع‌ترین تومور مغزی کودکان و بعضی دیگر از انواع تومورهای سیستم عصبی مرکزی آشنا خواهید شد.
  • به سرطانی که از دیگر نواحی بدن به مغز پخش شده باشد «سرطان مغزی ثانویه» یا «متاستاز مغزی» گفته می­‌شود. شیوع تومورهای مغزی ثانویه در کودکان نسبت به بزرگسالان بسیار کمتر است.

برای آشنایی با انواع تومور مغزی کودکان، تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

چند نوع تومور مغزی کودکان وجود دارد؟

بیش از ۱۳۰ نوع تومور مختلف وجود دارد که می‌­توانند در مغز یا سیستم عصبی مرکزی شروع شوند. این تومورها معمولا براساس نوع سلولی که از آن منشا گرفته‌­اند نام‌گذاری می­‌شوند. همچنین ممکن است بر اساس ناحیه­‌‌ای از مغز که در آن رشد می‌­کنند نیز نامگذاری شوند.

بخش‌­های مختلف مغز

مغز با ارسال پیام‌­های الکتریکی از طریق فیبرهای عصبی، بدن را کنترل می­‌کند. این فیبرها از مغز خارج می­‌شوند و به هم می­‌پیوندند و نهایتا طناب نخاعی را تشکیل می‌­دهند. مغز و نخاع سیستم عصبی مرکزی (CNS) را تشکیل می­‌دهند. نواحی اصلی مغز عبارتند از:

  • مخ (مغز قدامی)
  • ساقه مغز
  • مخچه

مغز (مخ و مخچه و ساقه مغز)

شایع­‌ترین انواع تومور مغزی کودکان

شایع‌­ترین نوع تومورهای مغزی در کودکان عبارتند از:

  • آستروسیتوم (گلیوم درجه پایین و درجه بالا)
  • مدولوبلاستوم
  • اپاندیموم
  • تومورهای سلول­های زایا (ژِرم سل)
  • تومورهای شبکه کوروئید

آستروسیتوم (تومور مغزی کودکان)

«آستروسیتوم­‌ها» شایع­ترین نوع تومور مغزی و نخاعی در کودکان هستند. «آستروسیتوم‌­ها» جزء دسته‌ای از تومورهای مغزی به نام «گلیوم» هستند. بیش از ۴ مورد از هر ۱۰ مورد تومور مغزی و نخاعی در کودکان (بیش از ۴۰ درصد) از نوع «آستروسیتوم» هستند. این تومورها می‌­توانند در هر قسمتی از مغز شروع شوند. بیشتر آستروسیتوم­‌ها از نوع «درجه پایین» هستند. «تومور درجه پایین» به این معناست که سلول­‌های این تومورها مشابه سلول­‌های طبیعی هستند، این تومورها به آهستگی رشد می­‌کنند و احتمال پخش شدن آنها به دیگر نواحی بدن بسیار کم است.

در مورد آستروسیتوم کودکان بیشتر بدانید.

گلیوم ذاتی منتشر در پل مغزی (DIPG)

گلیوم ذاتی منتشر در پل مغزی (DIPG) نوعی گلیوم منتشر خط وسط (میدلاین) است. نام دیگر این تومور «گلیوم ساقه مغز» است. این تومورها در بخشی از ساقه مغز به نام پل مغزی (پونز) شروع می­‌شوند. پل مغزی عملکردهای حیاتی بدن را که معمولا به آنها فکر نمی­‌کنیم کنترل می‌­کند، از جمله این موارد عبارتند از:

  • تنفس
  • بلع
  • ضربان قلب و فشار خون

اعصابی که حركات چشم را كنترل می­‌کنند نیز در ساقه مغز قرار دارند. اعصاب کنترل­‌کننده اندام­‌های تحتانی و تعادل نیز از طریق این ناحیه عمل می­‌کنند.

بخش های مختلف ساقه مغز (مغز میانی، پونز و بصل النخاع)

تومورهای DIPG درجه بالا هستند و سرعت رشد بالایی دارند. بنابراین علائم ناشی از این تومورها به سرعت بروز می­‌کنند.

معمولا امکان جراحی تومورهای DIPG وجود ندارد. علت این امر این است که این تومورها در یکی از نواحی ظریف و حیاتی مغز قرار دارند. پزشکان معمولا برای درمان تومورهای DIPG از پرتو درمانی استفاده می­‌کنند.

محققان در حال بررسی هستند که چگونه می­‌توانند روند تشخیص و درمان را در کودکان مبتلا به DIPG بهبود ببخشند.

یک کارآزمایی بالینی در حال بررسی روی موضوع روبرو است: آیا در کودکان مبتلا به DIPG، «درمان هدفمند سرطان» همراه با پرتو درمانی بهتر از پرتو درمانی به تنهایی جواب می‌­دهد؟ این محققان نمونه‌­های تومورهای DIPG را از نزدیک و به دقت مشاهده می‌­کنند و بیولوژی سلول را بررسی می­‌کنند. محققان امیدوارند که این اطلاعات روند درمان را در آینده بهبود ببخشند.

تومورهای رویانی در مغز یا نخاع

منشا «تومورهای رویانی» سلول­‌هایی است که از رشد اولیه رویان در رحم باقی می­‌مانند. اطلاعاتی در خصوص علت ایجاد تومورهای رویانی در دست نداریم. علت ایجاد آن‌ها کارهایی نیست که شما یا فرد دیگر حین بارداری انجام داده‌اید. این سلول­ها معمولا بی ضرر هستند، اما به ندرت نیز ممکن است سرطانی شوند.

مدولوبلاستوم (تومور مغزی کودکان)

«مدولوبلاستوم» نوعی تومور رویانی است. «مدولوبلاستوم» دومین تومور شایع مغزی در کودکان است. این تومورها شایع­ترین نوع تومور مغزی بدخیم (درجه بالا) در کودکان هستند. «مدولوبلاستوم» در بخش خلفی مغز در مخچه شروع می‌­شود. این نوع تومورها اغلب به سرعت رشد می­‌کنند و می‌­توانند به دیگر نواحی مغز و نخاع نیز پخش شوند.

پزشکان تا همین اواخر هم مدولوبلاستوم را عضو تومورهایی به نام PNET در نظر می­‌گرفتند. امروزه تحقیقات نشان داده‌­اند که سلول­های مدولوبلاستوم با سلول­های دیگر تومورهای PNET تفاوت دارند.

در مورد مدولوبلاستوم بیشتر بخوانید.

PNET (تومورهای نورواکتودرمال ابتدایی)

PNET (به این صورت تلفظ می­‌شود: پی‌نِت) مخفف عبارت «تومور نورواکتودرمال ابتدایی» است. این تومورها گروهی از تومورهای رویانی هستند. پزشکان از این نام برای قرار دادن این تومورها در یک گروه استفاده می­‌کنند، زیرا سلول­‌های این تومورها در زیر میکروسکوپ مشابه هم به نظر می­‌رسند. این تومورها می‌­توانند در نواحی مختلف مغز شروع شوند. درمان­‌های اصلی PNET عبارتند از:

  • جراحی
  • پرتو درمانی
  • شیمی­‌درمانی

اپاندیموم (تومور مغزی کودکان)

اپاندیموم معمولا از سلول­های اپاندیمال شروع می­‌شود. این سلول­ها لایه پوشاننده نواحی پر از مایع مغز (بطن­‌های مغز) و نخاع را تشکیل می‌­دهند. وظیفه این سلول­ها ترمیم بافت­های عصبی آسیب‌­دیده است.

این بیماری عمدتا در شیرخواران کوچک تا حداکثر ۵ سال دیده می­‌شود.

در مورد اپاندیموم کودکان بیشتر بدانید.

کرانیوفارنژیوم (تومور مغزی کودکان)

کِرانیوفارِنژیوم ها تومورهای مغزی بسیار نادری هستند.

این تومورها معمولا در نزدیکی ساقه مغز، درست بالای غده هیپوفیز رشد می­‌کنند. این تومورها اغلب در کودکان و نوجوانان تشخیص داده می­‌شوند.

آناتومی مخ، مخچه، ساقه مغز، هیپوتالاموس و غده هیپوفیز

تومورهای «کرانیوفارنژیوم» معمولا پخش نمی­‌شود، اما نزدیک به ساختارهای مهم مغز تشکیل می­‌شوند و در صورتی که شروع به رشد کنند باعث بروز مشکلاتی در فرد می­‌شوند. این تومورها می‌­توانند سطح هورمون­ها را تغییر دهند و مشکلات بینایی ایجاد کنند.

پزشکان معمولا «کرانیوفارنژیوم» را با جراحی و در صورت لزوم با پرتو درمانی تحت درمان قرار می­‌دهند.

در مورد کرانیوفارنژیوم بیشتر بدانید.

دیگر انواع تومورهای مغزی و نخاعی در کودکان

انواع تومورهای مغزی و نخاعی در کودکان به شرح زیر است:

تومورهای نخاعی کودکان

ممکن است در نخاع کودکان تومور ایجاد شود. این تومورها به این جهت در یک گروه قرار می­‌گیرند که در نخاع ایجاد می­‌شوند. بسته به نوع سلولی که تومور از آن منشا می­‌گیرد این تومورها ممکن است از انواع زیر باشند:

  • آستروسیتوم
  • اپاندیموم
  • گانگلیوم

تومور آتیپیک رابدوئید تراتوئید (ATRT)

این تومورها نادر هستند. معمولا در شیرخواران کوچک بروز می­‌کنند و رشد سریعی دارند (درجه بالا). این تومورها می‌توانند از قسمت­های مختلف مغز شروع شوند.

تومورهای سلول­های زایا در کودکان

تومورهای سلول­های زایا (ژِرم سل) در کودکان بسیار نادر هستند و بیشتر در نوجوانان و جوانان دیده می‌شوند.

این تومورها از سلول­‌هایی که از رشد اولیه بدن در رحم باقی مانده‌­اند شروع به رشد می‌­کنند. این سلول­ها به طور معمول بی­‌ضرر هستند، اما برخی از آنها می‌­توانند به صورت غیر قابل کنترلی شروع به رشد کنند.

برخی از تومورهای سلول­های زایا موادی ایجاد می­‌کنند که در خون نمایان می­‌شود. به این مواد «تومور مارکر» (نشانگر تومور) گفته می­‌شود. اگر حدس پزشک بر این باشد که کودک مبتلا به تومور سلول زایا است، آزمایش خون انجام می‌­دهد و به دنبال موارد زیر می‌گردد:

  • آلفا فیتوپروتئین (AFP)
  • کوریوگنادوتروپین بتای انسانی (HCG بتا= بتا اچ سی جی)

سایر تومورهای سلول­های زایا چنین مارکرهایی ایجاد نمی­‌کنند. به این تومورها «ژِرمینوم» گفته می­‌شود.

درمان تومورهای سلول­های زایای ترشح­‌کننده

درمان­‌های اصلی برای تومورهای سلول­های زایای ترشح‌­کننده مارکر عبارتند از:

  • شیمی­‌درمانی
  • پرتو درمانی

ممکن است در موارد نادری کودک بعد از شیمی­‌درمانی و پرتو درمانی تحت جراحی قرار گیرد.

درمان ژرمینوم‌ها

تومورهای ژرمینوم معمولا به پرتو درمانی و شیمی­‌درمانی به خوبی پاسخ می‌­دهند. به همین دلیل هم پزشکان در تلاش هستند که از میزان پرتو درمانی انجام شده روی کودکان و جوانان مبتلا به ژرمینوم بکاهند. پزشکان امیدوار هستند که با این کار بتوانند عوارض بلندمدت ناشی از درمان تومور مغزی را کاهش دهند.

تومورهای شبکه کوروئید

شبکه کوروئید متشکل از عروق خونی و سلول­‌ها است و مایع مغزی-نخاعی (CSF) را تولید می­‌کند. پزشکان تومورهای موجود در شبکه کوروئید را با روش­‌های زیر درمان می­‌کنند:

  • جراحی
  • پرتو درمانی

برخی از کودکان ممکن است تحت شیمی­ درمانی هم قرار گیرند.

منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *